…και το Μπαλόνι που Άλλαξε τον Ουρανό

Το πείραμα της 4ης Ιουνίου 1783 στην Ανοναί, 4 Ιουνίου 1783

(Joseph-Michel & Jacques-Étienne Montgolfier, 1783)

Η πόλη Ανοναί της Γαλλίας στις 4 Ιουνίου του 1783 ήταν γεμάτη ενθουσιασμό. Στο κέντρο της, δύο αδέλφια οι Joseph-Michel & Jacques-Étienne Montgolfier από οικογένεια χαρτοβιομηχάνων ετοιμάζονταν να δείξουν στον κόσμο κάτι πρωτοφανές: ένα τεράστιο μπαλόνι από ύφασμα και χαρτί, γεμάτο θερμό αέρα.

Αυτή ήταν η αρχή της επανάστασης της πτήσης.

Η έμπνευση

Ο θρύλος λέει ότι η έμπνευση ήρθε όταν ο Joseph Montgolfier παρατήρησε τις στάχτες μιας φωτιάς να ανεβαίνουν προς τα πάνω. Ήταν η πρώτη φορά που ο θερμός αέρας αντιμετωπίστηκε ως μέσο πτήσης.

Το πείραμα της 4ης Ιουνίου 1783

Στις 4 Ιουνίου 1783 μπροστά σε κοινό και τοπικούς άρχοντες, το μπαλόνι τους σηκώθηκε στον ουρανό, φτάνοντας σε ύψος σχεδόν 2 χιλιομέτρων. Η πτήση διήρκεσε 10 λεπτά. Μια πτήση χωρίς επιβάτες — μόνο ζεστός αέρας και τόλμη.

Λίγους μήνες αργότερα, στις 19 Σεπτεμβριου του 1783, μπροστά τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΣΤ’ και την βασίλισσα Μαρία-Αντουανέτα ένα νέο μπαλόνι το οποίο δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τον κατασκευαστή ταπετσαριών Jean-Baptiste Réveillon, απογειώθηκε με μια πάπια, έναν κόκορα και ένα πρόβατο. Η πτήση διήρκεσε περίπου οκτώ λεπτά, κάλυψε 3,2 χλμ. και έφτασε σε υψόμετρο περίπου 460 μέτρων. Το σκάφος προσγειώθηκε με ασφάλεια μετά την πτήση.

Στις 15 Οκτωβρίου 1783, ο Ετιέν Μονγκολφιέ έγινε ο πρώτος άνθρωπος που απογειώθηκε από τη Γη με αερόστατο.

Η πρώτη επανδρωμένη ελεύθερη πτήση με θερμό αέρα έγινε στις 21 Νοεμβρίου 1783 από τον φυσικό και χημικό Pilâtre de Rozier, μαζί με έναν αξιωματικό του στρατού, τον μαρκήσιο d’Arlandes.

Από τα μπαλόνια στα drones;

Μπορεί να μοιάζει μακρινό, αλλά η τεχνολογία των αερόστατων ήταν το πρώτο βήμα για τις μη επανδρωμένες πτήσεις. Το 1849, η Αυστρία χρησιμοποίησε παρόμοια μπαλόνια για να ρίξει “βόμβες” στη Βενετία — το πρώτο «πολεμικό drone» στην ιστορία. Γι’ αυτό όμως θα μιλήσουμε στο επόμενο άρθρο μας.

…και τα Πρώτα Πολεμικά Drones

SMS Vulcano at Pula

(Όταν η Αυστρία έριξε βόμβες με… μπαλόνια)

Η Ιταλία του 19ου αιώνα έβραζε από επαναστάσεις και πολιτικές αναταράξεις. Μέσα σ’ αυτή τη δίνη, ένα επεισόδιο έμεινε στην ιστορία — όχι μόνο για τη στρατιωτική του σημασία, αλλά και για κάτι απείρως πιο φουτουριστικό: την πρώτη καταγεγραμμένη χρήση “drone” στον πόλεμο.

Το ιστορικό πλαίσιο

Το 1849 κατά τη διάρκεια του Α’ Ιταλικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας οι πολιορκητές είχαν μια ριζοσπαστική ιδέα: να χρησιμοποιήσουν αερόστατα με βόμβες για να πλήξουν την πόλη.

Οι αυστριακές αυτοκρατορικές δυνάμεις, που πολιορκούσαν τη Βενετία, επιχείρησαν να αναπτύξουν περίπου 100 χάρτινα αερόστατα θερμού αέρα. Κάθε αερόστατο ήταν εξοπλισμένο με μια βόμβα (συνήθως πυρίτιδα) 11 έως 14 κιλών, σχεδιασμένη να ρίπτεται πάνω από την πολιορκημένη πόλη μέσω ενός φυτιλιού-χρονοδιακόπτη. Η πλειονότητα των αερόστατων εκτοξεύτηκε από την ξηρά, αλλά μερικά αποστάλθηκαν επίσης από το ατμόπλοιο SMS Vulcano, το οποίο χρησίμευε ως φορέας αερόστατων. Για να προσδιορίσουν πόσο φυτίλι χρειάζονταν οι αυστριακοί χρησιμοποίησαν μικρότερα πιλοτικά αερόστατα. 

Πέτυχαν;

Τουλάχιστον ένα μπαλόνι-βόμβα πέτυχε τον στόχο του. Ωστόσο, λόγω αλλαγών στην κατεύθυνση του ανέμου μετά την εκτόξευση, τα περισσότερα αερόστατα έχασαν τον στόχο τους.

Παρά την αποτυχία, ήταν η πρώτη φορά που ιπτάμενα μέσα χρησιμοποιήθηκαν με σκοπό στρατιωτικό χτύπημα, χωρίς ανθρώπινη παρουσία στο όχημα.

Ήταν αυτό drone;

Με τα σημερινά στάνταρ, όχι ακριβώς. Αλλά η ιδέα πίσω από τη χρήση ιπτάμενου μέσου χωρίς χειριστή, με στόχο επιθετικό, είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο βασίζεται η τεχνολογία των στρατιωτικών drones σήμερα.

…οι αδελφοί Ζακ και Λουί Μπρεγκέ

Breguet_Gyroplane-1907

Ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών σύγχρονων εμπορικών drones είναι η διαμόρφωση τετρακόπτερου. Αυτή η τεχνολογία εμφανίστηκε το 1907, όταν οι αδελφοί Jacques και Louis Bréguet ανέπτυξαν το Gyroplane I.

Στις 29 Σεπτεμβρίου 1907, το Gyroplane I πέταξε για πρώτη φορά, αν και σε ύψος μόλις 0,6 μέτρων.

Για την εξάλειψη του φαινομένου της ροπής, δύο σετ ρότορων κινούνταν δεξιόστροφα και δύο αριστερόστροφα όπως ακριβώς και στα σύγχρονα drones.

Φανταστείτε ένα μικρό ιπτάμενο μηχάνημα που μπορεί να πετάξει σαν πουλί! Αυτό ήταν το πρώτο Gyroplane I, το οποίο πέταξε για πρώτη φορά το 1907. Οι αδελφοί Jacques και Louis Bréguet ήταν σαν δύο επιστήμονες μάγοι που ήθελαν να κάνουν το όνειρο της πτήσης πραγματικότητα. Δημιούργησαν ένα ιπτάμενο μηχάνημα που είχε τέσσερις περιστρεφόμενους ρότορες, δύο που γύριζαν δεξιόστροφα και δύο αριστερόστροφα – σαν μαγικά φτερά που δούλευαν μαζί για να κρατάνε το Gyroplane στον αέρα!

Παρόλο που το πρώτο ταξίδι του ήταν πολύ χαμηλό, μόνο 0,6 μέτρα από το έδαφος, η φαντασία των αδελφών Bréguet έκανε το πρώτο βήμα για να δημιουργηθούν τα σύγχρονα drones, που σήμερα μπορούμε να τα δούμε να πετούν στον αέρα, να φωτογραφίζουν και να εξερευνούν τα πάντα γύρω μας!

Η φαντασία τους βοήθησε να φτάσουμε στην τεχνολογία που κάνει τα drones να πετούν, και ποιος ξέρει; Ίσως εσείς να είστε οι επόμενοι που θα φτιάξετε τα ιπτάμενα μηχανήματα του μέλλοντος!

…Ο Οραματιστής που Έστειλε το Πρώτο Drone στον Αέρα

Archibald Montgomery Low

Στην αυγή του 20ού αιώνα, ο κόσμος ήταν βυθισμένος στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Όμως πίσω από τα χαρακώματα, σε ένα εργαστήριο στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένας εκκεντρικός επιστήμονας οραματιζόταν το μέλλον της μάχης χωρίς πιλότους. Μόνο με κύματα και καλώδια. Το όνομά του: Archibald Montgomery Low (17 Οκτωβρίου 1888 – 13 Σεπτεμβρίου 1956).

Ποιος ήταν;

Φυσικός, εφευρέτης και συγγραφέας ο Low θεωρείται από πολλούς ως ο πατέρας της ραδιοκατευθυνόμενης πτήσης. Ήταν ένας άνθρωπος μπροστά από την εποχή του — τόσο πολύ που, συχνά, ούτε οι στρατιωτικοί δεν μπορούσαν να τον πάρουν στα σοβαρά.

Το “Aerial Target”

Το 1916, μετά από εντολή της Βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας, ο Low εφάρμοσε σε αεροσκάφος τύπου  “Aerial Target – AT” ένα σύστημα τηλεχειρισμού μέσω ραδιοκυμάτων, που είχε σχεδιάσει ο ίδιος. Μετά την κατασκευή του πρωτοτύπου έλαβε νέα εντολή να προσαρμόσει σε αυτό μια εκρηκτική κεφαλή. 

Στις 21 Μαρτίου 1917 έγινε η παρουσίαση, στην οποία ένα αεροσκάφος της Airco τύπου AT που σχεδίασε ο Τζέφρι ντε Χάβιλαντ εκτοξεύτηκε από πνευματικά τροφοδοτούμενη ράμπα. Την παρουσίαση παρακολούθησαν 30–40 στρατηγοί των Συμμάχων. Ο Low και οι συνεργάτες του κατάφεραν να “πιλοτάρουν” το αεροσκάφος μέχρι που αυτό, λόγω αστοχίας της μηχανής του, κατέπεσε.

Παρά τα όποια προβλήματα η ιδέα ενός ιπτάμενου μηχανισμού χωρίς άνθρωπο στο κόκπιτ ήταν επαναστατική. 

Η σημασία

Ο Low ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε ραδιοσήματα για να κατευθύνει ιπτάμενο όχημα. Σήμερα, κάθε τηλεκατευθυνόμενο drone, κάθε UAV, κάθε σύστημα αυτόνομης πτήσης, βασίζεται στις ίδιες θεμελιώδεις αρχές.